Yıllık izin hesaplama ve yıllık izin süreleri hakkında çalışan insanlar.

Yıllık İzin Hakkında Merak Ettikleriniz

İşçilerin en temel haklarından biri de yıllık ücretli izin hakkı, yani kısaca yıllık izindir. Yıllık izin hakkı çalışana bir dinlenme süresi tanır ve bu izin süresi boyunca alınan ücretten herhangi bir kesinti yaşanmaz. İşçinin bu haktan yararlanabilmesi için çalıştığı kurumda en az bir yıl çalışmalıdır.

Yıllık İzin Süreleri Nasıl Belirleniyor?

Çalışanlar, temel haklarından biri olan yıllık izin hakkının süresini merak edebilir ve yıllık izin kaç gün diye sorabilir. Yıllık izin hesaplama ise oldukça kolaydır.

  • Bir yıldan beş yıla kadar çalışmış olan işçiler için en az 14 gün olarak belirlenen yıllık izin süresi, beş yıldan çok ancak on beş yıldan az çalışmış olanlar için en az 20 gün; on beş yıldan daha fazla çalışmış işçiler için ise en az 26 gün olarak belirlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesinde yukarıdaki gibi belirlenen genel kaidelerin dışında bazı istisnalar da bulunur.

  • Örneğin; 18 yaş altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanların yıllık izin süreleri 14 günden değil, 20 günden başlatılır. Maden ocaklarında çalışan işçiler için öngörülmüş yıllık izin süreleri ise genel kurallardan 4 gün daha fazladır.

Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Yıllık izin hakkının henüz kullanılmadığı ancak iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi ile ortaya çıkan yıllık izin ücreti, sözleşmenin feshinden sonra hak sahibine ödenir.

Yıllık izin ücreti, devlet memurları için geçerli değildir. Devlet memuru dışındakiler için ise yıllık izin ücreti şu şekilde hesaplanır: Kullanılmayan yıllık izinli gün sayısı iş akdinin feshedildiği tarihteki günlük brüt ücret ile çarpılır. Ortaya çıkan sonuç brüt yıllık izin ücretidir. Sonrasında bu brüt yıllık izin ücretinden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintileri yapılır. Çıkan sonuç ise yıllık izin ücretinin net halidir.

Çalışanların Yıllık İzin Hakkı

İş Kanunu’na tabi olarak çalışanlar için ilgili kanunda açıkça belirtilen yıllık izin hakları, çalışan yararına uygulanan bir düzenlemedir. Yıllık izin yönetmeliği çalışan lehinedir, yıllık izin kullanımı hakkından vazgeçilemez.

Çalışan, yıllık izne çıkmayı düşündüğü tarihten en az 1 ay önce işverenine bunu bildirmelidir. İşverene yapılacak bildirim yıllık izin formu ya da yıllık izin dilekçesi ile yapılır. İşveren bu talebi onaylamak zorundadır ancak istenilen tarihleri onaylamayabilir. Eğer çalışan yıllık izin talep ederse ve işveren bu talebi yerine getirmezse; çalışan sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilir ve kıdem tazminatını isteyebilir.

Yıllık İzin ile İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Yıllık izin çalışanın en temel hakkıdır ve yıllık izin ile ilgili dikkat edilmesi gereken bazı durumlar mevcuttur.
  • İşçi için yıllık izin hakkı bir zorunluluktur, çalışanın rızası olsa dahi bu haktan feragat edilemez.
  • Yıllık izin talebi reddedilen işçi, işveren hakkında Çalışma ve İş Kurumu ya da BİMER üzerinden şikâyet oluşturabilir. Bu durumda, yapılacak teftiş sonrasında işverene cezai işlem başlatılır.
  • Yıllık izin hakkını kullanan çalışanın, bu süre zarfında başka bir işte çalıştığı ortaya çıkarsa; işveren yıllık izin ücretini talep edebilir.
  • Yıllık izin hakkı bölünerek de kullanılabilir. Ancak bir bölümünün 10 günden az olmaması gerekir.
  • Yıllık izin, takip eden senenin sonuna kadar kullanılabilir. Yani, 2019 yılı için kazanılmış yıllık izin hakkı 2020 yılının aralık ayı sonuna kadar geçerlidir.
  • Yıllık izin hakkını işyerinden farklı bir şehirde geçirmek isteyen çalışanlar, bu durumu belgelemek kaydıyla yol iznine de sahip olabilir. Çalışanlara 4 güne kadar yol izni verilir, bu 4 gün ücretsiz izin olarak kayda geçer.
Shares Share